
प्रकरण ११ मधुमेहाचे स्व-नियंत्रण
संक्षिप्त व्हिडिओ पहा 
“माझा मधुमेह, माझे नियंत्रण” या पुस्तकातील मूळ आशयावर आधारित, कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या साधनांचा (AI tools) वापर करून हे ऑडिओ व्हिडिओ तयार केले आहेत.
सविस्तर ऑडिओ ऐका 
सारांश वाचा 
मधुमेहावर सर्वोत्तम “औषध” म्हणजे स्व-नियंत्रण—DCCT व UKPDS अभ्यासांनीही ज्ञान, नियमित मोजमाप व जीवनशैली बदल यांनाच केंद्रस्थानी ठेवलं. टाळता येण्यासारखे धोके (वजन/BMI, पोटाचा घेर, उच्च शुगर/HbA1c, BP, कोलेस्टेरॉल, तंबाखू-दारू, जादा कॅलरी, कमी हालचाल) कमी करा.
घरीच वजनकाटा, टेप, ग्लूकोमीटर, BP मशीन, पेडोमीटर, डायरी-कॅलरी चार्ट वापरून मासिक नोंदी ठेवा; चालणे/व्यायामातून कॅलरी खर्चाचा हिशोब करा. वर्षातून एकदा HbA1c, लिपिड प्रोफाइल, युरीन-मायक्रोअल्ब्युमिन आणि दात-डोळे-पाय-हृदय तपासणी करा; बहुवैद्यकीय समन्वय ठेवा. दिनचर्या बदलली (प्रवास/उपवास/आजारीपण) की शुगर दिवसातून 3–4 वेळा तपासा, औषधे-वेळा जुळवा; हायपोची लक्षणे ओळखा व शुगर टॅब्लेट्स/ग्लुकागॉन कीट तत्पर ठेवा.
थोडक्यात—“मोजा, नोंदा, बदल करा”: योग्य आहार-कॅलरी, रोजची हालचाल/व्यायाम, तणाव कमी करणे व सततची प्रेरणा यांमुळे गुंतागुंत टळते, खर्च वाचतो आणि आत्मविश्वास वाढतो.
मधुमेह हा २४ x ७ आजार आहे.
त्याचे रक्त वाहिन्यावर गंभीर दुष्परिणाम होतात.
स्व नियंत्रणाची ची कला शिकल्याने ते टाळता येतात. शरीराची इंद्रिये आणि अवयव सुरक्षित ठेवता येतात.
तणाव कमी होऊन आत्मविश्वास व्वाढतो.
स्व नियत्रण करणे सोपे आहे. त्याने खर्चात मोठी बचत होते.