प्रकरण ०३ मधुमेहावरील तपासण्या (Tests)

संक्षिप्त व्हिडिओ पहा

“माझा मधुमेह, माझे नियंत्रण” या पुस्तकातील मूळ आशयावर आधारित, कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या साधनांचा (AI tools) वापर करून हे ऑडिओ व्हिडिओ तयार केले आहेत.

सविस्तर ऑडिओ ऐका

सारांश वाचा

मधुमेहाचे निदान व उपचार-नियोजन हे क्लिनिकल तपासण्या (डॉक्टरांचे परीक्षण) आणि लॅब तपासण्या यांच्या एकत्रित आधारावर ठरते. प्रमुख शुगर चाचण्या—उपाशी (F), जेवणानंतर २ तास (PP), OGTT—मधून शुगर नियंत्रणाची दिशाच कळते; हायपोचे तीन कारणे (अपुरा आहार/जास्त श्रम/जास्त औषध) टाळण्यासाठी SMBG/CGMने वारंवार तपासणी महत्त्वाची. HbA1c ही ३ महिन्यांची सरासरी शुगर असून १% ने कमी झाली तर किडनी, पाय, हृदय-मेंदूच्या गुंतागुंतींचा धोका लक्षणीय घटतो; eAGने दररोजच्या सरासरीचे रूपांतर समजते. नमुना कुठून घेतला (व्हेनस/कॅपिलरी) यानुसार शुगरात फरक पडतो याची नोंद ठेवणे आवश्यक.

गर्भावस्थेत स्क्रीनिंग (GDM) आणि टाइप १ साठी अँटिबॉडी/जनुकीय चाचण्या वेळेवर निदान करतात. हृदय जोखीमासाठी ECG, 2D-इको, TMT उपयुक्त; लिपिड प्रोफाइलमधील LDL/HDL/TG लक्ष्य मर्यादेत ठेवणे हृदयविकाराचा धोका कमी करते. किडनी संरक्षणासाठी UMA (युरिन मायक्रोअल्ब्युमिन) दरवर्षी करणे गरजेचे. थोडक्यात—योग्य वेळची योग्य चाचणी, नियमित मॉनिटरिंग आणि आकड्यांचा अचूक अर्थ लावणे हेच मधुमेह नियंत्रण व गुंतागुंत टाळण्याचे सर्वात प्रभावी साधन; ३५+ वयोगटातील प्रत्येकाने (आणि कुटुंबात इतिहास असल्यास २५+ पासून) दरवर्षी शुगर तपासणी करणे आवश्यक.